2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun kanunun Ek 2. maddesi, izin veya ruhsat almadan, yetkisiz olarak yolcu taşımacılığı yapan araçları (korsan taksi, belgesiz turizm taşımacılığı vb.) kapsamına almaktadır. Bu madde kapsamında kesilen cezalar (İdari para cezası, trafikten men ve ehliyetin geçici iptali) oldukça ağırdır ve hem sürücüyü hem de araç sahibini doğrudan etkiler. Bu yazımızda konuyu tüm ayrıntılarıyla detaylandıracağız.
🔎 EK 2 Cezası Nedir ve Kimlere Uygulanır?
KTK Ek 2. maddesi, çalışma izni almadan veya alınan izinlerin kapsamı ve güzergahı dışında yolcu taşımacılığı yapanlar için uygulanan; idari para cezası, araç trafikten men cezası ve ehliyetin geçici olarak iptali (geri alınması) işlemlerini düzenlemektedir. Bu yaptırımların muhatabı şu kişilerdir:
- İzinsiz çalışanlar: İlgili belediyeden çalışma izni veya ruhsatı almadan yolcu taşıyanlar (Örneğin, korsan taksi şoförleri)
- Faaliyet izni dışına çıkanlar: Alınan izin veya ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında faaliyet gösterenler (örneğin, personel taşımacılığı izniyle ticari taksi hizmeti verenler)
- Güzergah ihlali yapanlar: Alınan izin veya ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında yolcu taşıyanlar.
👮🏼♂️ EK 2 Maddesi Kapsamındaki Cezai Yaptırımlar
Karayolları Trafik Kanunu EK 2/3 maddesi, korsan taşımacılık faaliyetinin niteliğine göre farklı yaptırım ağırlıkları öngörmektedir. İzin almadan çalışanlar, izin konusu dışında çalışanlar ve güzergah ihlali yapanlar için uygulanan yaptırımlar şu şekildedir:
1. İzin almadan (Ruhsatsız) yolcu taşıyanlar (Korsan Taksi Şoförleri)
Belediyeden herhangi bir çalışma izni veya ruhsatı almadan ücret karşılığı yolcu taşıyanlara uygulanan yaptırımlardır.
| Yaptırım Türü | Açıklama |
|---|---|
| İdari Para Cezası | Yüksek tutarlı para cezası (Sürücüye). |
| Trafikten Men | Araç 60 gün süreyle trafikten men edilir. |
| Ehliyet Geri Alma (Geçici İptal) | Sürücü belgesine 30 gün süreyle el konulur. |
📌 Bilgi Notu: Güncel idari para cezalarına http://www.trafik.gov.tr/trafik-mevzuat adresinden ulaşabilirsiniz. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu fıkranın tekrar ihlal edilmesi hâlinde idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
2. İzin konusu dışında çalışanlar (KTK Ek 2/3-b)
Alınan izin veya ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında (örneğin personel servisi aracıyla taksicilik yapmak) faaliyet gösterenler için yaptırımlar:
| Yaptırım Türü | Açıklama |
|---|---|
| İdari Para Cezası | İdari para cezası uygulanır. |
| Trafikten Men | Araç 30 gün süreyle trafikten men edilir. |
| Ehliyet Geri Alma | – |
3. Çalışma bölgesi/Güzergah dışında çalışanlar (KTK Ek 2/3-c)
Belgeleri tam olsa dahi, izin aldığı belediye sınırları veya güzergah dışında yolcu taşıyanlar için yaptırımlar:
| Yaptırım Türü | Açıklama |
|---|---|
| İdari Para Cezası | İdari para cezası uygulanır. |
| Trafikten Men | Araç 15 gün süreyle trafikten men edilir. |
| Ehliyet Geri Alma | – |
🚕 EK 2/3-a Korsan Taksi Trafikten Men ve Ehliyet İptali Cezasına İtiraz
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca kesilen cezalar, sadece bir para borcu değil; aracın 60 gün bağlanması (otoparka çekilmesi) ve ehliyete el konulması gibi ağır kısıtlamalar içerir. Bu yaptırımlara karşı izlenecek hukuki yol, itiraz edilen cezanın türüne göre farklılık göstermektedir.
1. Korsan taksi polis tutanağının aksi ispat edilebilir mi?
Korsan taksi denetimlerinde polis memurları tarafından düzenlenen tutanaklar, aksi ispat edilene kadar “kesin delil” sayılır. Birçok sürücü, “Görüntü kaydı yok, sadece polis yazdı, bir şey olmaz” diye düşünse de, hukuk sistemimizde muhatabın soyut beyanlarına nazaran kamu görevlisinin tutanağına üstünlük tanınır. Ancak bu durum, tutanağın mutlak ve dokunulmaz olduğu anlamına gelmez.
1.1. Anayasa Mahkemesi ve İdare Mahkemesi kararları ışığında tutanakların hukuki durumu:
Somut delillere dayanmayan, yalnızca polis memurlarının kişisel kanaati ile oluşturulan ve özellikle polis memurları haricinde yolcu ve sürücülerin imza atmadığı tutanaklara karşı itiraz yolu açıktır. Bu konuda bizzat takip ettiğimiz olaylardaki emsal yargı kararları şu şekildedir:
- Anayasa Mahkemesi Kararı (T. 17.11.2021, E. 2019/38857): AYM, kamu görevlisi tutanaklarının “otomatik suçluluk” karinesine dönüştürülmesini hak ihlali saymıştır. Mahkeme, başvurucunun savunmasının değerlendirilmemesini ve tutanağa mutlak üstünlük tanınmasını savunma hakkının kısıtlanması olarak nitelendirmiştir.
- İstanbul 11. İdare Mahkemesi Kararı (T. 29.11.2022, E. 2022/310, K. 2022/2145): Mahkeme, tutanakta “kamera kaydı var” denilmesine rağmen bu kayıtların mahkemeye sunulamamasını büyük bir eksiklik olarak görmüştür. Yolcuların ve sürücünün imzasının bulunmadığı, somut bilgi ve belgeyle desteklenmeyen tutanağa dayalı cezayı iptal etmiştir.
- Samsun 3. İdare Mahkemesi Kararı (T. 05.03.2025, E. 2024/1272, K. 2025/345): Sinop ilinde ikamet eden ve D4 yetki belgesi kapsamında Sinop ilinde taşımacılık hizmeti veren davacının, Samsun Havalimanından Almanya’dan gelen akrabalarını alması olayında, korsan taşımacılıktan dolayı işlem yapılarak araç 60 gün trafikten men edilmiştir. Mahkeme, ücret karşılığı taşıma yapılıp yapılmadığına ilişkin sürücü ve yolculardan beyan ve imza alınmamasını ve dosyaya sunulan nüfus kayıtlarının akrabalık ilişkisini kanıtlamasını davacı lehine değerlendirmiş ve idari işlemin iptaline karar vermiştir.
- İstanbul 4. İdare Mahkemesi Kararı (T. 17.07.2023, E. 2023/578, K. 2023/1560): “Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi” bulunmasına rağmen geçerlilik süresi dolan ve yenilenmediği için korsan taşımacılık kapsamında aracı trafikten men edilen davacının cezai işlemden hemen sonra eksik evrakını tamamlayarak açtığı davada mahkeme, “denetimin yapıldığı 03/03/2023 tarihli aynı gün fakat ileri ki bir saat (denetim saati 13:45, belgenin onay saati 15:42) içerisinde ve makul bir zaman diliminde (1 saat 36 dakika sonra) davacı şirket tarafından söz konusu belgenin belediyeden temin edildiği görülmüş olup, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği” sonucuna kanaat getirerek idari işlemin iptaline karar vermiştir.
- İstanbul 7. İdare Mahkemesi Yürütme Durdurma Kararı (T. 09.01.2023, E. 2022/2672): Korsan taşımacılık nedeniyle trafikten men edilen araç sahibinin yürütme durdurma talepli olarak açtığı davada mahkeme, “kolluk tarafından tutulan tutanakta korsan taşımacılık yapıldığının beyan edildiği ancak sürücü ve yolcuların beyan ve imzasının alınmadığı, ayrıca dava dosyasına sunulan SGK kayıtlarından sürücü ve yolcuların aynı işyerinde çalıştıkları, bu nedenle anılan taşıma faaliyetinin ticari mahiyette bir taşıma faaliyeti olmadığı” belirtilerek yürütme durdurma kararı verilmiştir.
1.2. “Pişmanlık tutanağı” tuzağına dikkat!
Saha uygulamalarında bazen sürücülere, ceza tutanağına “Korsan taksi yapıyorum ama ihtiyacım vardı, pişmanım” yazdırıldığı ve buna “pişmanlık tutanağı” denildiği görülmektedir. Mevzuatımızda “pişmanlık tutanağı” diye bir belge yoktur. Bu kağıdı imzalamanız mahkemede size bir fayda sağlamaz; aksine, başka hiçbir delile gerek kalmadan suçunuzu kendi elinizle ikrar (itiraf) etmiş olursunuz.
1.3. Yargılama sürecinde lehine durum yaratmak isteyenler ne yapmalı?
Eğer yapılan işlemde bir hukuksuzluk olduğunu düşünüyorsanız:
- Tutanağa “İçeriği kabul etmiyorum, hukuka aykırıdır” şeklinde şerh düşerek imzalayabilirsiniz.
- Veya “İmzadan imtina etme” (imzalamama) hakkınızı kullanabilirsiniz. Bu yaklaşımlar, dava sürecinde elinizi güçlendirecek stratejik hamlelerdir.
2. Mahkeme hangi durumlarda itirazı kabul edilebilir?
Mahkemelerin iptal kararı verirken en çok dikkat ettiği hususlar şunlardır:
- Ticari amacın yokluğu (Akraba/Arkadaş taşımacılığı): Araçtaki kişilerin sürücünün ailesinden, akrabalarından veya iş arkadaşlarından biri olduğunun (SGK kayıtları veya nüfus kayıtlarıyla) ispatlanması durumunda ceza iptal edilebilir.
- Hatır taşımacılığı: Taşımanın tamamen ücretsiz ve insani amaçlarla yapıldığının araç içi kamera vb. delillerle kanıtlanması durumunda ceza iptal edilebilir.
- İzin belgesi yenileme sürecindeki gecikmeler: Yolcu taşıma izin belgesinin (çalışma ruhsatı, güzergah belgesi vb.) süresi çok kısa zaman önce dolmuşsa ve sürücü cezai işlem yapıldıktan hemen sonra (özellikle aynı gün veya birkaç gün içerisinde) bu belgeyi yenilemek için başvuruda bulunmuşsa, mahkemeler bu durumu “iyi niyet” kapsamında değerlendirebilir. İznin aslında mevcut olduğu ancak sadece şekli bir gecikme yaşandığı gerekçesiyle cezanın iptaline karar verilebilir.
- Kiracılık araç: Trafikten men edilen araç kiralıksa, araç kiralama şirketinin yasaya uygun şekilde kiralama sözleşmesi yapması ve KABİS sistemine bildirimde bulunmuş olması durumunda itirazları kabul edilebilir.
📌 Bilgi Notu: KTK EK/2-4 maddesi uyarınca sürücü ile araç sahibinin farklı olması durumunda dahi araç trafikten men edilebilir. Araç sahibinin “benim haberim yoktu” demesi cezanın iptali ve aracın otoparktan çıkarılması için yeterli değildir.
3. Korsan taksi cezasına itirazın reddedilebileceği durumlar nelerdir?
Her itiraz mahkemede olumlu sonuçlanmaz. Özellikle tutanakların aksini ispat edecek güçlü delillerin (kamera kaydı vb.) sunulmaması veya ilgililer tarafından “ticari kazanç” unsurunun itiraf edildiği dosyalarda mahkemeler davayı reddetmektedir. İşte itirazın reddine yol açan en yaygın durumlar:
- Para alışverişinin itiraf edilmesi: Denetim sırasında yolcu veya sürücünün yaptığı “hatalı” açıklamalar davanın kaybedilmesine neden olabilir. Örneğin şu cümlelerin kurulması ve polis yaka kamerasına kaydedilmesi veya tutanağa geçirilip -sürücü veya yolcu tarafından- imzalanması durumunda itirazdan sonuç alınamaz:
- “Beni gideceğim yere bırakması için sadece benzin parası verecektim.”
- “Aramızda anlaştık, kendisine 100 TL para verecektim / alacaktım.”
- “Tanıdığım biri, gönlünden kopan bir ödeme yapacaktı.”
- Mobil uygulamalar (Martı tag vb.) üzerinden taşımacılık: Martı Tag ve benzeri mobil uygulamalar üzerinden yapılan eşleşmelerde, tutar ne kadar “cüzi” olursa olsun (katılım payı, yakıt gideri vb. adlar altında), yapılan işlem hukuk sisteminde “izinsiz yolcu taşıma” olarak kabul edilmektedir. Bu tür dijital izlerin olduğu dosyalarda itirazlar genellikle reddedilmektedir.
- Araç kiralama (Rent a Car) firmalarının sorumluluk ihlali: Kiralık araçlarda araç sahibi firmanın “eylemden haberim yoktu” savunması tek başına yeterli değildir. Şu durumlarda kiralama şirketlerinin itirazları reddedilir:
- KABİS bildirimi eksikliği: Aracın kiraya verildiği bilgisinin emniyet sistemine (KABİS) süresinde girilmemesi.
- Geçersiz sözleşme: Yasaya uygun, resmi bir kira sözleşmesinin sunulamaması.
- Denetim eksikliği: Firmanın yasal yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edilmesi.
⚖️ Korsan Taksi Cezası İptali: İtiraz Süresi, Görevli Mahkeme ve Gerekli Evraklar
Hukuka aykırı olduğu iddia edilen davranış nedeniyle aynı anda birden çok idari yaptırım uygulandığı için davanın kim tarafından, hangi mahkemede ve hangi sürelerde açılacağı önem arz etmektedir.
1. Korsan taksi itirazı hangi mahkemeye yapılır? (Görev ve yetki)
Korsan taksi denetimlerinde sürücüye idari para cezası ve geçici ehliyet iptali işlemi uygulanırken araçla ilgili de trafikten men kararı verilir ve araç bağlanır. Bu noktada görevli mahkeme karmaşası yaşanabilmektedir:
- Görevli mahkeme: Özellikle sürücü ve araç sahibinin farklı olduğu durumlarda itiraz konuları değişkenlik gösterebilmektedir. İtiraz konusuna göre şu şekilde bir ayrım vardır:
- İdari para cezasına ve ehliyetin iptaline itiraz: Sürücü tarafından yapılan bu itirazda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu 27/1 ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 112. maddesi uyarınca Sulh Ceza Hakimliği görevlidir.
- Sadece aracın trafikten men edilmesine itiraz: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu 3/1-a ve 27/8 maddeleri uyarınca İdare Mahkemesi görevlidir.
- Para cezası, ehliyete el koyma ve araç trafikten men cezasına birlikte itiraz: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu 3/1-a ve 27/8 maddeleri uyarınca İdare Mahkemesi görevlidir.
- Yetkili mahkeme: İşlemi yapan valilik veya kaymakamlığın (emniyet/jandarma biriminin bağlı olduğu yer) bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliği veya İdare Mahkemesi’dir.
📑 Emsal Karar: Uyuşmazlık Mahkemesinin 20.02.2017 tarihli, E. 2017/96, K. 2017/138 sayılı kararı uyarınca; trafik cezası ile birlikte aracın trafikten men edilmesi gibi idari işlemlerin birlikte uygulandığı durumlarda, İdare Mahkemesi görevlidir.
2. Korsan taksi cezasına itiraz süresi nedir?
Bu konudaki süreler “hak düşürücü” niteliktedir; hakim sürenin geçip geçmediğini kendiliğinden dikkate alır:
- İdare mahkemesinde: İptal davası açma süresi, tutanak huzurda düzenlenmiş ise tutanağın düzenlendiği tarihten, yokluğunuzda düzenlenmiş ise tebliğden itibaren 60 gündür.
- Sulh ceza hakimliğinde: Sadece para cezasına ve ehliyet iptaline itiraz edilecekse bu süre 15 gündür.
3. Korsan taksi cezası ve trafikten men cezası iptali için gerekli evraklar
Dava dosyasının eksiksiz hazırlanması, sürecin hızlanması için kritiktir. Dosyaya şu belgeler eklenmelidir:
- Yürütme durdurma talepli itiraz dilekçesi (Hukuki dayanakları ve emsal kararları içeren detaylı dava ve itiraz dilekçesi)
- Trafik idari para cezası karar tutanağı fotokopisi.
- Araç trafikten men tutanağı fotokopisi.
- Ehliyetin geçici olarak geri alınması (geçici iptal) tutanağı
- Ruhsat ve ehliyet fotokopileri.
- Varsa diğer somut deliller: Yolcu ile akrabalık bağını gösteren nüfus kayıt örneği, kira sözleşmesi, KABİS ekran görüntüsü veya olay anına dair kamera kayıtları.
💵 Korsan Taksi İtirazında Dava Masrafları ve Avukatlık Ücreti
Korsan taksi (Ek 2/3) cezalarına karşı hukuki süreç başlatmadan önce en çok merak edilen konu maliyetlerdir. İtiraz süreci başlangıçta iki ana gider kaleminden oluşur: Dava Masrafları ve Hukuki Danışmanlık Ücreti. Davanın reddedilmesi durumunda ise karşı vekalet ücreti ortaya çıkabilir.
1. Mahkeme harçları ve gider avansı
İdare mahkemesinde açılacak olan “Yürütmeyi Durdurma” talepli iptal davasında, davanın açılması sırasında Başvuru harcı, karar harcı ve yürütmeyi durdurma harcı ödenir. Ayrıca tebligat vb. giderler için de belirli bir miktar gider avansı ödenmesi gerekir. Davanın olumlu sonuçlanması halinde bu masraflar davalı kurumdan tahsil edilir. Bu ücretler her yıl güncellenmekte olduğundan dolayı dava açmadan önce Mahkemelerden veya Avukatınızdan bilgi almanızı tavsiye ederiz.
2. Avukatlık ücreti
Avukatlık ücreti, her yıl yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki İkinci kısım, ikinci bölümde yer alan “İdare ve Vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için” belirlenen tutardan aşağı olmamak üzere taraflar arasında serbestçe belirlenir. Peşin veya taksitli şekilde ödenebilir. Bu ücret Avukatın emek ve mesaisinin doğrudan karşılığıdır.
Avukata vekaletname vermeden dilekçe hazırlatılması ve danışmanlık hizmeti alınması da mümkündür. Bu şekilde masraflardan tasarruf edilebilir. Bu yol tercih edildiğinde, Avukat ile ön görüşme yapılır, dilekçe ve danışmanlık ücreti ödenir. Dilekçe hazırlandıktan sonra dava sürecinin nasıl işleyeceği hakkında yazılı ve sözlü bilgilendirmeler yapılır. Kişi bu bilgi ve belgelerle işlemleri kendisi yapabilecek duruma gelir.
3. Dava kaybedilirse avukatlık ücreti ve dava masrafları ne olur?
Davanın sonucuna göre sürecin maliyeti de değişir:
- Avukatlık ücreti: Sürecin takibi için Avukatınıza ödediğiniz Avukatlık ücreti veya dilekçe ücreti gibi masraflar davanız olumlu sonuçlansa dahi karşı taraftan geri alınamaz.
- Harç ve yargılama gideri: Dava sürecinde mahkeme veznesine ödediğiniz harç ve giderler davanın olumlu sonuçlanması halinde davalı kurum tarafından size geri ödenecektir. Ancak davanız reddedilirse bu masrafları iade alamazsınız.
- İlam vekalet ücreti: Davanın reddedilmesi durumunda davalı kurum Avukatı lehine ilam vekalet ücreti takdir edilir. Davacının ödemesi gereken bu ücret, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki İkinci kısım, ikinci bölümde yer alan “İdare ve Vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için” belirlenen tutara karşılık gelir.
🚗 Korsan Taksiden Bağlanan Araç Otoparktan Nasıl Çıkarılır?

KTK Ek 2 maddesi uyarınca aracın 60 gün (veya ihlalin türüne göre 15-30 gün) süreyle trafikten men edilerek yediemin otoparkına çekilmesi, mülkiyet hakkına yönelik ağır bir müdahaledir. Birçok araç sahibi bu sürenin dolmasını beklemek zorunda olduğunu düşünse de, hukuka aykırı işlemlerde aracı süresinden önce geri almak mümkündür.
1. 60 gün beklemeden araç teslimi ve otoparktan çıkış mümkün mü?
İdare mahkemesinde açılan iptal davasında, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç zararların doğacak olması (aracın ticari olarak çalışamaması, otopark ücretinin artması vb.) durumunda mahkeme, İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) 27/2 maddesine göre “Yürütmeyi Durdurma” kararı verir. Bu karar, davanın sonlanmasını ve 60 günlük men süresini beklemeden aracın otoparktan çıkarılmasını sağlar ancak dava sonuçlanana kadar aracın trafik kaydında “trafikten men şerhi” kalır. Aracını bu süreçte satmak isteyen kişiler şerh yüzünden sorun yaşayabilirler.
2. Yürütmeyi durdurma kararı kaç günde çıkar?
Yürütmeyi durdurma talepli davalarda mahkeme, idarenin (Emniyet/Valilik) savunmasını almadan da yürütme durdurma kararı verebilir. Bu süreç, mahkemenin iş yüküne bağlı olarak genellikle 3-10 gün arasında sonuçlanmaktadır. Kararın çıkmasıyla birlikte 60 günlük sürenin dolması beklenmeksizin araç teslim alınabilir.
3. Yürütme durdurma kararıyla adım adım aracı otoparktan çıkarma süreci
Mahkemeden alınan “Yürütmeyi Durdurma” (YD) kararı tek başına otopark kapılarını açmaz. Bu kararın fiilen uygulanması ve aracın teslim alınması için belirli bir bürokratik prosedürün takip edilmesi şarttır.
- Emniyet müdürlüğüne tebligat: Mahkemenin yürütme durdurma kararı ilgili emniyet birimine (Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü) tebliğ edilir.
- Araç teslim tutanağı düzenlenmesi: Emniyet birimi kararı inceleyip sistemdeki şerhi kaldırdıktan sonra bir “Araç Teslim Formu/Yazısı” düzenler. Bu yazıda aracın üzerindeki men kararının mahkeme kararıyla kaldırıldığı ve tesliminde sakınca olmadığı belirtilir.
- Otopark ve çekici ücreti: Emniyet müdürlüğünden alınan yazı ile birlikte yediemin otoparkına gidilir. Aracın otoparktan çıkarılabilmesi için o ana kadar tahakkuk eden yediemin otopark ücreti ve çekici masraflarının ödenmesi gerekir. (Dava tamamen kazanıldığında bu masrafların idareden geri alınması için ayrı bir tazminat süreci işletilebilir.)
- Trafik men şerhi: Araç otoparktan teslim alınırken araç üzerindeki trafikten men şerhi kaldırılır. Ancak trafik kaydındaki “Dava konusudur” veya “İdari tahdit” şerhi devam eder. Bu şerh, davanın henüz kesinleşmediğini gösterir. İdare, “Eğer davayı kaybedersen araç tekrar bağlanmalı” mantığıyla hareket eder.
4. Süreci hızlandırmak için altın kurallar
Aracın otoparkta kaldığı her ekstra gün, artan yediemin ücretleri ve ticari kayıplar nedeniyle telafisi güç zararlar doğurabilir. Bu mağduriyetin önüne geçmek ve otoparktan çıkarma prosedürlerini hızlandırmak için şu stratejik adımlar takip edilmelidir:
- Mahkeme kalemi ile iletişim: Dava dilekçenizi verdikten sonra dosyanızın tevzi edildiği mahkeme kalemini ziyaret edebilirsiniz. Burada; aracın ticari kaybı, emanet araç durumu veya hastane/sağlık işlemleri gibi aciliyet arz eden somut gerekçelerinizi belirterek Yürütmeyi Durdurma (YD) kararının ivedilikle değerlendirilmesi için şifahi ricada bulunmak süreci hızlandırabilir.
- UYAP vatandaş portal üzerinden takip: Kararın yazılıp yazılmadığını anlık olarak UYAP Vatandaş Portal (e-Devlet girişli) üzerinden kontrol edebilirsiniz. Portalda ilgili dosyanızın içerisindeki “Evrak” sekmesine giderek, mahkemenin vermiş olduğu ara kararın “YD Kararı” başlığıyla sisteme yüklenip yüklenmediğini takip edebilirsiniz.
- Kararı elden takip edin: Mahkeme kararının resmi yoldan tebliğ sürecini beklemeden, ilgili mahkemeden kararın aslı gibidir onaylı bir nüshasını alıp bizzat ilgili trafik birimine gidebilirsiniz.
- Otopark ücretine hazırlıklı olun: Aracın otoparktan fiziken çıkarılabilmesi için o ana kadar tahakkuk eden yediemin ve çekici ücretlerinin ödenmiş olması gerekir. Ödeme makbuzlarını saklamak, idare mahkemesindeki davanın sonucuna göre ileride açılacak tazminat davaları için kritiktir.
🔐 Noterde Gözüken Trafikten Men Şerhi Nasıl Kaldırılır?
Korsan taksi veya eksik belge nedeniyle uygulanan trafikten men cezalarında, aracın fiilen otoparktan çıkarılması her zaman hukuki sicilin temizlendiği anlamına gelmez. Birçok araç sahibi, 60 günlük süreyi tamamlamasına veya davayı sonuçlandırmasına rağmen, noter satışında “Trafikten men şerhi” engeliyle karşılaşmaktadır.
1. Neden hala araç sicilinde engel çıkıyor?
Aracınızı otoparktan teslim aldığınızda üzerindeki “fiili men” kalkar; ancak dava süreci devam ediyorsa Noterlerin “Araç Sicil ve Tescil Sistemi (ARTES)” üzerinde bu aracın trafikten men işlemi ile ilgili olarak “davalık olduğunu ve bu nedenle dava sonunda aracın yeniden bağlanma ihtimali bulunduğunu” belirten bir “hukuki şerh” bulunabilir. Özellikle Ek 2/3 maddesi kapsamında açılan davalarda, mahkeme süreci devam ederken veya bittikten sonra sistemde “idari tahdit” gözükmeye devam edebilir.
2. Dava bittikten sonra araç sicilindeki şerh nasıl silinir?
Korsan taksi cezası veya eksik belge nedeniyle KTK EK 2 maddesi uyarınca yazılan cezanın iptali için dava açmışsanız üç farklı ihtimal söz konusu olabilir:
- Davanın kazanılması: Bu durumda ilk derece mahkemesi kararının valiliğe/kaymakamlığa (Emniyet müdürlüğüne) tebliğ edilmesi ile birlikte araç sicilindeki şerhin 30 gün içerisinde kaldırılması gerekir. Kaldırılmıyorsa Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne giderek yazılı başvuru yapın. Dilekçeniz ekine mahkeme kararını da ekleyin.
- Davanın kaybedilmesi: Eğer dava sürecinde yürütme durdurma kararı ile aracı otoparktan çıkarmışsanız ve davanız reddedilmişse trafikten men süresinin bakiye kısmı infaz edilene kadar araç üzerindeki şerh kalkmayacaktır. Bakiye kısım infaz edildikten sonra yine halen şerh gözüküyorsa Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne giderek yazılı başvuru yapın. Dilekçeniz ekine otoparktan alınan teslim tutanağını, mahkeme kararını ve kesinleşme şerhini ekleyin.
- Davanın devam etmesi: Dava sürecinde yürütme durdurma kararı ile aracı otoparktan çıkarmışsanız ve dava ilk derece mahkemesinde veya Bölge İdare Mahkemesinde halen devam ediyorsa aracın sicilindeki şerh kalkmayacaktır.
📌 Bilgi Notu: Aracı yürütme durdurma kararı ile aldıktan sonra dava süreci bitmeden satmak isterseniz “ARTES” sistemindeki şerh yüzünden satamayabilirsiniz. Bu nedenle aracın kısa vadede satışı yapılma ihtimali varsa iptal davasından önce bu hususu mutlaka değerlendirmelisiniz.
3. 60 günlük süre bittiği halde şerh kalkmıyorsa ne yapılmalı?
Eğer dava açmadıysanız ve 60 günlük yasal ceza süresi dolmuşsa şerh otomatik olarak kalkmalıdır. Ancak sistem yoğunluğu veya veri girişi hataları nedeniyle şerh kalkmıyorsa:
- Aracın çıkarıldığı yediemin otoparkından alınan “Teslim Tutanağı” ile Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne gidin.
- “Cezai sürenin tamamlandığını ve fiili teslimin gerçekleştiğini” belirterek sistemdeki engelin kaldırılmasını talep edin.
- Memur, kayıtlarda bu şekilde bir şerhin gözükmediğini veya yapabileceği bir şey olmadığını ifade ederse durumu anlatır şekilde yazılı dilekçe ile başvuru yapın. Dilekçe ekine teslim tutanağını da ekleyin.
🚛 KTK Ek 2/3-b ve c: İzin Belgesi Eksikliği ve Güzergah İhlali Cezaları
Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesi, sadece kamuoyunda “korsan taksi” olarak bilinen ruhsatsız araçları değil; yasal olarak taşımacılık yapan ancak izin belgesinin kapsamını aşan veya güzergah dışına çıkan profesyonel sürücüleri de kapsamaktadır. Bu maddeler, özellikle turizm acenteleri ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan firmalar için ciddi bir risk alanıdır.
1. İzin konusu dışında faaliyet göstermek (EK 2/3-b)
Belediyeden veya ilgili bakanlıktan alınan çalışma izninin/ruhsatının sınırları dışında faaliyet yürütülmesi bu bendin konusudur. Örneğin; bir servis taşımacılığı (S plaka) izniyle turistik gezi düzenlemek veya sadece personel taşıma yetkisiyle ticari yolcu transferi yapmak “izin konusu dışında faaliyet” sayılır.
2. Çalışma bölgesi ve güzergah ihlali (EK 2/3-c)
Belgeleri tam olan bir taşımacının, kendisine tahsis edilen belediye sınırları veya belirlenen güzergahın dışına çıkması durumunda bu bent uygulanır. Özellikle turizm taşımacılığında “yolcu listesinde belirtilmeyen bir noktaya uğramak” veya “belediye sınırlarını izinsiz aşmak” bu kapsamda değerlendirilir.
3. EK 2/3-b-c cezasına muhatap olan profesyonel taşımacılar için itiraz noktaları
Bu bentler kapsamında kesilen cezalarda itiraz süreci, korsan taksi cezalarına göre daha teknik detaylar içerir. Mahkemeler genellikle şu hususlara dikkat eder:
- Zorunlu güzergah değişikliği: Yol kapaması, kaza veya hava muhalefeti gibi mücbir sebeplerle güzergah değiştirilmişse, bu durum belgelenerek ceza iptal ettirilebilir.
- İzin belgesinin hatalı yorumlanması: İlgili kurumdan alınan belgenin kapsamının kolluk kuvvetleri tarafından yanlış yorumlanması durumunda ceza iptal edilebilir (örneğin; D2 belgesi kapsamındaki bir transferin haksız yere korsan muamelesi görmesi).
- Hakkaniyet ve ölçülülük ilkesi: Özellikle belgelerin yenilenme aşamasında yaşanan birkaç günlük gecikmeler, ağır trafik yaptırımları için her zaman yeterli bir gerekçe teşkil etmeyebilir. İstanbul 4. İdare Mahkemesi 17.07.2023 tarihli kararıyla idari işlemi şu gerekçelerle iptal etmiştir: “Denetimin yapıldığı gün, denetim saatinden (13:45) sadece 1 saat 36 dakika sonra (15:42) ilgili belgenin belediyeden temin edildiği görülmüştür. Bu denli makul bir zaman dilimi içerisinde belgenin alınmış olması, yapılan işlemin hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olduğunu göstermektedir.“
📜 Korsan Taksi İtiraz Dilekçesi Hazırlanması
Korsan taksi (KTK Ek 2/3-a) cezasına karşı açılacak olan iptal davası, usul kurallarının çok sıkı uygulandığı bir alandır. Yanlış hazırlanan veya eksik argüman sunan bir dilekçe, haklı olsanız dahi davanın reddedilmesine neden olabilir.
1. Korsan taksi cezası itiraz/iptal dava dilekçesi nasıl hazırlanır?
Bir iptal dilekçesinin mahkemeyi ikna edebilmesi için sadece “ben yapmadım” demek yeterli değildir. Dilekçeniz şu temel yapı üzerine kurulmalıdır:
- Yetkili mahkeme: Dilekçe, aracın bağlandığı yerdeki İdare Mahkemesi Başkanlığına hitaben yazılmalıdır.
- Dava konusu ve talepler: Dava konusu edilen her bir idari işleme ilişkin (İdari para cezası, geçici ehliyet iptali, aracın trafik men edilmesi vb.) tarih ve sayı numarası net olarak belirtilmeli, dilekçedeki açıklamalar ile sonuç ve talep kısmı uyumlu olmalıdır. Akdi takdirde İYUK 15. madde kapsamında “dilekçe ret” kararı verilebilir.
- Yürütme durdurma talebi: Dava açılması tek başına idari işlemleri durdurmaz. Bu nedenle davanın yürütme durdurma talepli olarak açılması gerekir. Ayrıca niçin yürütme durdurma kararı verilmesi gerektiği dava dilekçesinde ayrı bir başlık altında kapsamlı bir şekilde açıklanmalıdır.
- Olayın özeti: Yolcu ile olan gerçek bağ (akrabalık, komşuluk, iş arkadaşlığı) veya belgenin o an neden eksik olduğu somut kanıtlarla anlatılmalıdır.
- Hukuki dayanaklar: Yazımızda bahsettiğimiz AYM ve İdare Mahkemesi kararlarına benzer emsal kararlar, kanun maddeleri ve usul hataları (tutanaktaki eksiklikler vb.) dilekçeye eklenmelidir.
2. İtiraz İçin Gerekli Evraklar
Dava dilekçesine şu belgeleri eklemeniz, hakimin dosyayı daha hızlı sonuçlandırmasını sağlar:
- Trafik idari para cezası karar tutanağı fotokopisi
- Araç trafikten men tutanağı fotokopisi.
- Ehliyetin geçici olarak geri alınması (geçici iptal) tutanağı
- Ruhsat ve ehliyet fotokopileri.
- Varsa diğer somut deliller: Yolcu ile akrabalık bağını gösteren nüfus kayıt örneği, kira sözleşmesi, KABİS ekran görüntüsü veya olay anına dair kamera kayıtları.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Korsan taksi cezası veya belge eksikliği nedeniyle KTK EK 2 maddesi uyarınca uygulanan idari para cezası, ehliyet iptali ve trafikten men konularında sıkça sorulan soruları sizler için derledik.
Hayır, itiraz etmek tek başına aracı çıkarmaz. Aracın 60 günlük süreyi beklemeden çıkması için İdare Mahkemesi’nden “Yürütmeyi Durdurma (YD)” kararı alınması gerekir. Bu kararın alınması ve uygulanması genellikle 3-10 gün sürer.
Evet. Cezayı %25 indirimli ödemek itiraz hakkınızı öldürmez. Davayı kazandığınız takdirde ödediğiniz tutarı faiziyle birlikte geri alabilirsiniz.
Bu tür uygulamalarda kesilen cezalar Kara Yolları Trafik Kanunu Ek 2/3 maddesi kapsamında korsan taşımacılık olarak değerlendirilir. Eğer uygulamanın yolcu taşımacılığı konusunda izni olmasına rağmen cezai işlem uygulanmışsa 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde dava açılmalıdır.
Evet. KTK Ek 2/6 maddesi uyarınca, korsan taksi olduğu bilinen araçtan taşımacılık hizmeti alan yolculara da idari para cezası uygulanır. Yolcuların bu cezaya 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’nde itiraz etme hakkı vardır.
Araç sahibi ile sürücü farklı olsa bile KTK EK 2/4 maddesi uyarınca araç 60 gün trafikten men edilebilir. Araç sahibi şirket, usulüne uygun şekilde KABİS kaydı ve kira sözleşmesi yapmış ise 60 gün içinde aracın bağlanmasına itiraz edebilir ve İdare Mahkemesinden Yürütmeyi Durdurma kararı alabilir.
Hayır. Hukuk sistemimizde “pişmanlık tutanağı” diye bir kavram yoktur. Bu belgeyi imzalamak suçu itiraf (ikrar) sayılır ve mahkemede elinizi zayıflatır. Haklı olduğunuzu düşünüyorsanız tutanağı şerh düşerek imzalamalı veya imzadan imtina etmelisiniz.
Yürütmeyi durdurma kararı (aracı kurtarma aşaması) genelde 3-10 gün içinde sonuçlanırken; davanın tamamen sonuçlanması ve cezanın iptal edilmesi 9 ile 12 ay arasında sürebilmektedir.
Evet, satışa engeldir. Çünkü bu şerh, satışa konu aracın “davalık olduğunu, dava sonucuna göre tekrar bağlanabileceğini ve otoparka çekilebileceğini” ifade eder. Şerhin kalkması için 60 günlük men işleminin bittiğini gösteren “araç teslim tutanağı” veya cezanın iptal edildiğine dair mahkeme kararının Emniyet Genel Müdürlüğüne iletilmesi gerekir.
Evet, dava reddedilirse; 60 günlük süreden kalan kısım (örneğin araç 10. günde çıkmışsa kalan 50 gün) için Yürütmeyi durdurma (YD) kararı ile otoparktan çıkarılan araç tekrar trafikten men edilebilir.
Evet, bu konuda avukatsız dava açmak mümkündür. Ancak bu süreç klasik trafik cezalarına itiraz süreçlerinden oldukça farklı ve teknik bir alan olduğu için en azından dava dilekçesinin bir Avukat tarafından hazırlanması olası hak kayıplarını önleyecektir.