Sulh Hukuk Mahkemesinin ortaklığın giderilmesi davasında verdiği karar her zaman tarafların beklentisini karşılamayabilir. Özellikle miras paylaşımı hususunun dikkate alınmadan umuma açık şekilde satış kararı verilmesi veya aynen taksim mümkünken satış kararı verilmesi, istinaf yoluna başvurmayı zorunlu kılar. Bu yazımızda, istinaf sürecini ve dilekçe hazırlarken dikkat etmeniz gerekenleri inceleyeceğiz. Ayrıca word/PDF formatında örnek istinaf dilekçeleri paylaşacağız.

İstinaf Başvurusu Satış İşlemlerini Durdurur mu?

İstinaf süreciyle ilgili tarafların en çok merak ettiği konulardan birisi; istinaf başvurusunun satış işlemlerini durdurup durdurmayacağıdır. Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davaları taşınmazın aynına (mülkiyetine) ilişkin olduğu için kesinleşmeden icra edilemez. Yani, siz istinaf dilekçenizi süresi içinde verdiğinizde, yerel mahkemenin verdiği satış kararı icra edilemez. Dolayısıyla tehir-i icra kararı almak da gerekmez. Bölge Adliye (İstinaf) Mahkemesi kararı onaylayana kadar satış memurluğu ihale süreci başlamaz.

⌛ Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Kararı İstinaf Süresi Nedir?

Ortaklığın giderilmesi davalarında istinaf süresi, 6100 sayılı HMK’nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği günden itibaren 2 haftadır. Kararın duruşmada yüze okunması (tefhim) süreyi başlatmaz; gerekçeli kararın tebliğ edilmesi gerekir. Gerekçeli karar genellikle kısa kararın açıklanmasından sonraki 1 ay içerisinde yazılır.

💵 İstinaf Başvurusunda Harç ve Masraflar

İstinaf başvurusu yaparken istinaf kanun yolu başvuru harcı ve maktu karar harcı yatırılmalıdır. Ayrıca dosyanın üst mahkemeye gidiş-dönüş masrafları için bir miktar gider avansı tahsil edilir. Bu miktarlar her yıl güncellendiği için net rakam vermemiz mümkün değil. Harçların eksik yatırılması durumunda mahkeme size eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir; bu süreye uymamak istinaf başvurusunun reddine neden olur.

✅ İstinaf Dilekçesinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

İstinaf dilekçesi, sadece bir itiraz metni değil; yerel mahkeme kararındaki hukuki hataları Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) üyelerine kanıtladığınız önemli bir belgedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 342 uyarınca, istinaf dilekçesinin aşağıdaki unsurları eksiksiz içermesi gerekir:

• Mahkeme bilgileri: Dilekçenin en başında, kararı veren Sulh Hukuk Mahkemesinin bilgileri ile dosyanın Esas ve Karar numaraları mutlaka yer almalıdır. Çünkü, istinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye sunulur.
• Tarafların kimlik bilgileri: istinaf yoluna başvuran tarafın “Ad, soyad, TCKN ve adres” bilgisi yazılmalıdır. Ayrıca diğer tarafların bilgileri de dilekçede yer almalıdır.
• Tebliğ tarihi: Gerekçeli kararın size ulaştığı tarih istinaf dilekçesinde belirtilmelidir. İstinaf dilekçesinin 2 haftalık süre içinde verildiğinin ispatı açısından tebliğ tarihi önemlidir.
• İstinaf sebepleri: İstinaf mahkemesi, yerel mahkemenin dosyasını baştan sona tekrar incelemez; yalnızca resen dikkate alması gereken hususlar ve sizin dilekçenizde belirttiğiniz istinaf sebepleriyle sınırlı bir inceleme yapar. Bu nedenle istinaf sebeplerini kısa, net ve açık şekilde belirtin.
• Sonuç ve talep kısmı: Dilekçenin sonunda mahkemeden tam olarak ne istediğinizi belirtmelisiniz.
• İmza: İmzasız bir dilekçe işleme alınmaz. Bu nedenle istinaf dilekçesi başvuru yapan kişi tarafından imzalanmalıdır. Dilekçe ekinde sunulan evrakların imzalanması gerekmez.
• Harçların yatırılması: Dilekçe sunulurken istinaf başvuru harcı ve gider avansı yatırılmış olmalıdır. Zorunlu olmasa da ödeme yapıldığına ilişkin makbuz dilekçe ekine eklenebilir.

⚖️ İzale-i Şüyu Kararına İtirazda En Güçlü İstinaf Gerekçeleri Nelerdir?

Ortaklığın giderilmesi davasında üst mahkemeye (istinaf) başvururken, sadece karardan memnun olmadığınızı belirtmek yeterli değildir. Mahkemenin kararı kaldırması için somut ve hukuki dayanaklar sunmalısınız. Bu itiraz nedenleri her somut uyuşmazlığa göre değişse de yargılamanın seyrini değiştirebilecek başlıca itiraz nedenleri şunlardır:

1. Usulü İtirazlar

Davada usule ilişkin eksik ve hatalar varsa bunlar istinaf mahkemesi tarafından bozma nedeni yapılabilir. Uygulamada sıkça karşımıza çıkan usuli eksiklikler şunlardır:

• Tüm paydaşların davaya dahil edilmemesi: Tapuda paydaş olan herkes davaya dahil edilmelidir. Tüm mirasçılar/paydaşlar davaya dahil edilmemişse istinaf dilekçenizde belirtin.
• Ölü hissedarın mirasçılarının davaya dahil edilmemesi: Tapudaki paydaşlardan vefat eden varsa bu kişilerin mirasçılık belgesinin çıkartılarak mirasçılarının davaya dahil edilmesi için davacıya yetki ve süre verilmesi gerekir. Bu yapılmamışsa istinaf dilekçenizde belirtin.
• Tapu kayıtlarındaki hatanın düzeltilmemesi: Tapu kayıtlarında hata varsa öncelikle bu hataların giderilmesi için davacıya yetki ve süre verilmesi gerekir. Bu yapılmamışsa istinaf dilekçenizde belirtin.
• Kısıtlı hissedara kayyım atanmaması: Paydaşlar arasında kısıtlı olan varsa ve bu kısıtlının vasisi de dava konusu taşınmazda hissedarsa bu iki kişi arasında menfaat çatışması vardır. Kısıtlıya vasi atanmadan dava sonuçlandırılmışsa istinaf dilekçenizde belirtin.
• Arabuluculuk başvurusunun yapılmaması: 2023 yılından sonra açılan ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuğa başvuru zorunludur. Bu başvuru yapılmamışsa veya usulüne uygun şekilde yürütülmemişse bu durumu istinaf dilekçenizde belirtin.

2. Bilirkişi raporuna İtiraz

Dava konusu taşınmazların durumunu tespit eden ve değerini belirleyen bilirkişi raporunda eksik ve hatalar bulunuyorsa bu durumu istinaf gerekçesi yapabilirsiniz. Ancak bilirkişi raporunda taşınmazın değeri emsallerine göre düşük belirlenmişse ve raporda başkaca itiraz edilecek bir hukuka aykırılık yoksa; sadece piyasa rayicinin altında değerleme yapıldığı yönündeki itirazlar kabul görmez. Bunun nedeni satış aşamasında kıymet takdiri için yeniden bilirkişi raporu alınacak olmasıdır.

3. Aynen taksim (Bölüşme) talebinin dikkate alınmaması

Türk Medeni Kanunu 699/2 maddesi uyarınca malın öncelikle mirasçılar/hissedarlar arasında bölünerek (aynen taksim) paylaştırılıp paylaştırılamayacağı araştırılmalıdır. Bu şekilde bir talep olmasına rağmen talep dikkate alınmadan veya usulünce ayrıntılı bir değerlendirme yapılmadan satış kararı verildiyse, bu durum en güçlü bozma nedenlerinden biridir.

4. Halka açık şekilde açık artırma ile satış kararına itiraz

Tüm tarafların “sadece paydaşlar arasında artırma yapılması” yönünde iradeleri olmasına rağmen satışın halk arasında açık artırma yoluyla yapılmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır; istinaf mahkemesi yerel mahkeme kararını bu nedenle bozar. Ayrıca 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu 8/C kapsamında tarım arazilerinin öncelikle “mirasçılar arasında açık artırma yapılması” suretiyle satışının gerçekleştirilmesi gerekirken bu düzenlemeye uyulmaması da bozma nedeni olabilir.

5. Muhdesat iddiasının dikkate alınmaması

Ortaklığın giderilmesinde, dava konusu taşınmazlar, -kime ait olursa olsun- üzerindeki ev, dükkan, garaj, ağaç vb. yapılarla birlikte satılır. Ancak bunların sahibi olan hissedarın muhdesat iddiasında bulunması ve bu iddianın doğruluğunun tespit edilmesi durumunda satış sonrası elde edilen paralardan muhdesata isabet eden kısım öncelikle muhdesat sahibine ayrılır ve kalan para hissedarlar arasında paylaştırılır.

Eğer bu şekilde bir iddiada bulunmanıza rağmen muhdesat iddianız dikkate alınmamışsa veya usulünce “Muhdesatın Aidiyeti Davası” açmanız için süre verilmemişse bu konuyu istinaf gerekçesi yapabilirsiniz.

🪙 İstinaf Aşamasından Sonra İzale-i Şüyu Satış Süreci

Yerel mahkeme tarafından verilen “satış suretiyle ortaklığın giderilmesi kararı” istinaf edilmiş ve istinaf incelemesi sonrasında kesinleşmişse satış memurluğu süreci başlar. Satış süreci kısaca şu şekildedir:

• Satış talebi: İlk derece mahkemesi kararının kesinleşmesinden sonra, taraflardan herhangi birisinin talebi ile dosya satış memurluğuna gönderilir.
• Tensip zaptı: Satış memuru, dosya kendisine geldikten sonra tensip zaptı düzenleyerek; yapılacak işlemleri ve ödenecek satış masraflarını belirtir. Masraflar yatırıldıktan ve ilgili kurumlardan (Tapu Müdürlüğü, belediye vb.) evraklar geldikten sonra kıymet takdiri aşamasına geçilir.
• Kıymet takdiri: Dava aşamasında bilirkişi raporu ile taşınmazın değeri belirlenmiş olsa da satış memurluğu aşamasında tekrar güncel bedelin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılır. Güncel kıymet takdiri tüm taraflara tebliği edilir. Yasal süre içerisinde kıymet takdirine itiraz davası açılmazsa ihale için gün verilir.
• İhale yapılması: Satış memuru, ihalenin yapılacağı günleri belirledikten sonra satış ilanı oluşturur. İhaleye katılım ve ihale süreci UYAP E-Satış Portal üzerinden yürütülür. İhaleye katılacak olan kişiler E-Devlet şifresi ile giriş yaparak internet üzerinden tekliflerini iletir. En yüksek teklifi veren ihaleyi kazanır.
• Paraların paylaştırılması: İhale tamamlandıktan sonra satış memuru bir ödeme tablosu oluşturur. Bu tabloda, yapılan masraflar ve hissedarlara ödenecek tutarlar yer alır. Genellikle satıştan sonraki birkaç ay içerisinde bu tabloya göre paralar paylaştırılır.

📚 Faydalı Kaynak: Satış memurluğu aşaması hakkında; Kıymet takdiri süreci, satış masrafları, ihalenin nasıl yapılacağı ve ihaleye katılım işlemleri gibi tüm ayrıntıları öğrenmek ve örnek tensip zaptı, satış ilanı ve açık artırma tutanağı incelemek isterseniz Ortaklığın Giderilmesi Satış Memurluğu Süreci adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.

📚 Faydalı Kaynak: Ortaklığın giderilmesi davası hakkında; dava süreci, muhdesat iddiaları, ön alım hakkı ve Avukatlık ücreti gibi tüm ayrıntıları öğrenmek ve örnek mahkeme kararı incelemek isterseniz Ortaklığın giderilmesi (İzale-i şüyu) davası adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.

🖥️ Ortaklığın Giderilmesi İstinaf Süreci Nasıl Takip Edilir?

Dosyanız istinaf mahkemesine gittiğinde ilgili hukuk dairesi tarafından yeni bir dosya numarası alır. UYAP Vatandaş Portal sistemine E-Devlet şifrenizle giriş yaparak yeni esas numarası olan bu istinaf dosyanızdaki hareketleri inceleyebilir ve dosyaya giren evrakları PDF olarak indirebilirsiniz. Ancak istinaf dosyasında ilk derece mahkemesindeki gibi yoğun bir hareket olmayacağını da belirtmekte fayda var. Bu takip sürecinde ara ara istinaf dosyanıza bakarak “karar evrakı” eklenmiş mi, istinaf dosyasında karar verilmiş mi? bunu takip etmeniz yeterli olacaktır.

📜 Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) istinaf dilekçesi örnekleri

Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi kararı istinaf dilekçesi örneği

Aşağıda; taşınmazlar (ev, arsa, tarla, dükkan) veya araçlar hakkında verilen satış kararlarına itiraz etmek amacıyla hazırlanan, hukuki standartlara uygun ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) istinaf dilekçesi örneği yer almaktadır. Bu dilekçeyi Word veya PDF formatında indirerek kendi davanızın özel şartlarına göre uyarlayabilirsiniz. İstinaf aşaması, usul hukuku açısından oldukça teknik bir alan olduğu için hak kaybına uğramamak adına adına süreci bir Miras Avukatı desteği ile yürütmeniz tavsiye edilir.

Aynen taksim talepli ortaklığın giderilmesi istinaf dilekçesi örneği

Sulh Hukuk Mahkemesinin dava konusu taşınmazın satışına karar vermesi durumunda, eğer malın paydaşlar arasında bölünmesi (aynen taksimi) mümkünse bu karara itiraz edebilirsiniz. Aşağıda; ev, tarla, arsa veya dükkan gibi taşınmazların satış yoluyla değil, paylaştırma yoluyla ortaklığının giderilmesini talep edenler için hazırlanan aynen taksim yoluyla izale-i şüyu istinaf dilekçesi örneği yer almaktadır. Bu dilekçeyi Word veya PDF formatında indirerek kendi davanızın özel şartlarına göre uyarlayabilirsiniz. Bu süreçte hak kaybı yaşamamanız için miras hukuku alanında çalışan bir Avukat desteği almanız tavsiye edilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ortaklığın giderilmesi ve izale-i şüyu davasında istinaf dilekçesi hazırlanması ve istinaf süreci hakkında sıkça sorulan soruları ve cevaplarını sizler için derledik.