Size karşı açılan bir ortaklığın giderilmesi davasında, haklarınızı korumanın ilk adımı yasal süre içerisinde mahkemeye usulüne uygun bir cevap dilekçesi sunmaktır. Bu yazımızda, davalı taraf olarak yapabileceğiniz itirazları ve dikkat etmeniz gereken hukuki süreçleri detaylandırıyoruz. Ayrıca örnek cevap dilekçeleri paylaşıyoruz.

🔎 Ortaklığın giderilmesi (İzale-i şüyu) davasına nasıl itiraz edilir?

Arabuluculuk sürecinde: Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce zorunlu olarak tüketilmesi gereken arabuluculuk sürecinde uyuşmazlık konusu ile ilgili bir müzakere süreci yürütülür. Dava açılması istenmiyorsa öncelikle bu süreçte karşı tarafla uzlaşma sağlanmaya çalışılabilir. Tarafların egemenliği ilkesinin geçerli olduğu bu aşamada taraflar kendi arasında uzlaşma sağlayamazsa Arabulucunun bir yaptırım uygulama yetkisi yoktur.

Dava sürecinde: Dava açıldığında dava dilekçesi ve tensip zaptı davalılara tebliğ edilecektir. Tebliğden itibaren yasal süre içerisinde davalılar itiraz haklarını kullanabilirler. Buradaki itirazlar konusunda mahkeme olumlu veya olumsuz bir karar vermek zorundadır. Bu nedenle tüm delillerle birlikte kapsamlı bir itiraz dilekçesi sunulması davanın gidişatı açısından kritiktir.

Karar sonrasında: İlk derece mahkemesi karar verdiğinde doğrudan satış aşamasına geçilemez; kararın kesinleşmesi gerekir. Tarafların karara itiraz hakları bulunur. Eğer Sulh Hukuk Mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılıklar olduğunu düşünülüyorsa gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde istinaf başvuru yapılabilir. Satış işlemlerine başlanması için bu istinaf sürecinn tamamlanması beklenir.

Satış memurluğu sürecinde: Ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin karar kesinleştikten sonra satışa itiraz etmek mümkün değildir. Ancak satış memurluğu aşamasında satışa konu taşınır ve taşınmazların kıymet takdiri yapıldığında bedelin düşük veya yüksek belirlenmesi durumunda kıymet takdirine itiraz davası açılabilir. Kıymet takdirine itiraz davası sonuçlanmadan satış işlemlerine devam edilemez.

⚠️ İzale-i şüyu davası cevap dilekçesi hazırlarken dikkat edilmesi gerekenler

Ortaklığın giderilmesi davası basit yargılama usulüne tabi bir dava olduğu için davalıların tek bir cevap dilekçesi sunma hakkı bulunur. Bu nedenle hakkınızı doğru ve etkili bir şekilde kullanmaya dikkat edin.

1. Cevap süresi

Dava dilekçesinin size tebliğ edilmesinden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçenizi sunmanız gerekir. Bu süre kesin olup, haklı bir sebep varsa HMK 127 maddesi uyarınca ek süre talep edilebilir. Davaya cevap verilmemesi, davayı kabul ettiğiniz anlamına gelmez; davacının iddialarının tamamını reddettiğiniz varsayılır.

2. Tek dilekçe hakkı

Yazılı yargılamadaki gibi “cevaba cevap” ve “ikinci cevap” gibi uzun bir dilekçeler aşaması yoktur. Davacı dava dilekçesini sunar, davalı ise sadece bir kez cevap dilekçesi verebilir. Bu yüzden tüm itirazların (yetkili mahkeme, muhdesat, aynen taksim vb.) ayrıntılı bir şekilde bu dilekçede eksiksiz bir şekilde belirtilmesi gerekir.

3. Usule ilişkin itirazlar

Davalılar cevap dilekçesi hazırlarken genellikle kendi özel durumları üzerinde dururlar ve usule ilişkin itirazlara dikkat etmezler. Ancak unutulmamalıdır ki hukukta usul esastan önce gelir; basit bir usuli eksiklik davanın esasına ilişkin yargılamaya geçilmeden davanın reddedilmesine sebep olabilir. Zorunlu arabuluculuk sürecinin tüketilmemesi, davanın yetkisiz mahkemede açılması vb. usule ilişkin bir eksiklik varsa mutlaka bunlar üzerinde de durulmalıdır.

4. Delil sunulması

Soyut beyanlara dayalı, ispatı mümkün olmayan uzun metinler yazmak çoğu zaman tarafların menfaatine bir sonuç doğurmaz. Etkili bir cevap dilekçesi, mümkün olduğunca somut açıklamalar içermeli ve açıklamaların ispatına yarayacak deliller dilekçe ekinde mahkemeye sunulmalıdır. Örneğin daha önce mirasçılar arasında miras paylaşımı yapıldığı konusunda sayfalarca açıklama yapmanız davanın gidişatında en ufak bir değişiklik yaratmazken; Sade ve anlaşılır bir özet sonrasında yazılı bir miras paylaşım sözleşmesi sunmanız süreci tümden değiştirebilir.

✅ Ortaklığın giderilmesi davasında davalının en güçlü itiraz noktaları

Ortaklığın giderilmesi davasına itiraz sebepleri son derece kapsamlı bir konudur; her somut olaya göre ayrıca değerlendirilmelidir. Aşağıda en sık karşılaştığımız ve ilk akla gelen itiraz sebepleri açıklanmıştır. Diğer itiraz sebepleri için bu alanda çalışan bir Miras Avukatı desteği almanız tavsiye edilir.

1. Usulü İtirazlar

Davada herhangi bir usuli eksiklik varsa davanın esası hakkında inceleme işlemi yapılamaz. Bu nedenle aşağıda belirtilen örneklerdeki gibi usuli eksiklik varsa cevap dilekçesine yazılmalıdır.

• Tüm paydaşların davaya dahil edilmemesi: Tüm mirasçılar/paydaşlar davaya dahil edilmemişse dava ilerleyemez. Tapuda paydaş olan herkes davaya dahil edilmelidir.
• Ölü hissedar bulunması: Tapuda paydaş olan kişilerden bazıları vefat etmişse bu kişilerin mirasçılık belgesinin çıkartılması ve mirasçılarının davaya dahil edilmesi gerekir.
• Tapu kayıtlarında hata: Tapu kayıtlarında hata varsa (ad-soyad, kimlik no vb.) bu hataların giderilmesi için öncelikle davacıya idari düzeltim başvurusu için süre verilmeli, idari yoldan düzeltim mümkün değilse idari düzeltim davası açmak üzere süre verilmelidir.
• Kısıtlı hissedar: Paydaşlar arasında kısıtlı olan bir kişi varsa ve bu kısıtlının vasisi de dava konusu taşınmazda hissedarsa menfaat çatışması nedeniyle kısıtlıya kayyim atanması gerekir. Kayyim atanmasına ilişkin süreç sonuçlandıktan sonra davaya devam edilebilir.
• Arabuluculuk başvurusunun yapılmaması: 1 Eylül 2023’ten sonra açılan davalarda arabuluculuğa başvuru zorunludur. Bu başvuru yapılmamışsa davanın usulden reddi gerekir.

2. “Ehil mirasçı” iddiası ve ön alım hakkı talebi

Kural olarak ortaklığın giderilmesi davasında hissedarların ön alım hakkı yoktur. Ancak istisna olarak 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca mirasa konu olan tarım arazilerinin umuma açık ihale ile satılmasından önce ehil mirasçıya devrine imkan sağlanmıştır. Bu da başka bir deyişle ehil mirasçı açısından ön alım hakkı anlamına gelir. Bu düzenlemeye göre:

Sulh Hukuku Hakimi, Kişisel yetenek ve durumları göz önünde tutulmak suretiyle tespit edilen ehil mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden devrine, birden çok ehil mirasçının bulunması hâlinde, öncelikle asgari geçimini bu yeter gelirli tarımsal arazilerden sağlayan mirasçıya, bunun bulunmaması hâlinde bu mirasçılar arasından en yüksek bedeli teklif eden mirasçıya devrine, ehil mirasçı olmaması hâlinde, mirasçılar arasından en yüksek bedeli teklif eden mirasçıya devrine karar verir.

3. Satışın sadece paydaşlar arasında yapılması talebi

Türk Medeni Kanunu 699/3 maddesi uyarınca açık artırmanın (satışın) sadece paydaşlar arasında yapılabilmesi için tüm paydaşların oy birliği ile buna rıza göstermesi gerekir. Ancak bu oy birliği durumunun miras kalan tarım arazilerinin satışı vb. hallerde istisnaları bulunmaktadır.

4. Hukuki ve fiili taksim (Zaten paylaşıldı) iddiası

Hukuki paylaşım: Tüm mirasçıların imzası bulunan yazılı bir miras paylaşım sözleşmesi ile miras paylaşımı yapılmış ancak tapuda devir işlemleri yapılmadığı için hissedarlık devam ediyorsa bu durumda ortaklığın giderilmesi davası açılamaz. Miras paylaşımının daha önceden yapıldığı ifade edilmeli ve yazılı miras paylaşım sözleşmesi cevap dilekçesi ekinde mahkemeye sunulmalıdır.

Fiili paylaşım: Yazılı bir miras paylaşım sözleşmesi yoksa kural olarak taraflar arasındaki sözlü paylaşımın veya fiili paylaşımın hukuki bir geçerliliği yoktur; ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Ancak Yargıtay bazı kararlarında; tüm mirasçılar tarafından uzun yıllar önce fiili paylaşım yapılmışsa, her bir mirasçı kendisine ait olan kısma ev vb. yapılar inşa etmişse, uzun yıllardır tüm mirasçılar tarafından bu şekilde bir kullanım söz konusu ise ortaklığın giderilmesi davası açmanın dürüstlük kuralına aykırı olduğunu kabul etmektedir.

5. Aynen taksim talebi

Türk Medeni Kanunu 699/2 maddesi uyarınca ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasındaki davacı veya davalılardan herhangi birisi dava konusu taşınır veya taşınmazların açık artırma ile satılmadan hissedarlar arasında aynen taksim edilmesini (bölünmesini) isterse mahkeme öncelikle bu talebe göre karar vermelidir. Bu şekilde bir talep olduğunda mahkeme ancak aynen taksimin mümkün olmadığı durumlarda satış suretiyle ortaklığın giderilmesi kararı verebilir.

6. Muhdesat iddiası (Üzerindeki ev, garaj vb. yapılar kime ait?)

Özellikle miras kalan taşınmazlarda hissedarlardan bazıları dava konusu taşınmazlar üzerine ev, dükkan, garaj, depo vb. yapılar inşa edebilmekte ya da ağaç dikebilmektedir. Ortaklığın giderilmesi davasında arsa veya tarla ihaleden satılırken üzerindeki evin kime ait olduğu, ruhsatlı mı kaçak yapı mı olduğu fark etmeksizin tümüyle satışa çıkar ve tüm bedel hissedarlara paylaştırılır. Dolayısıyla tarafların bir iddiası yoksa arsa veya tarla üzerindeki her şey miras kalmış gibi değerlendirilir.

Bu nedenle bunların sahibi olan hissedarın muhdesat iddiasında bulunması gerekir. Bu iddianın kabul edilmesi durumunda satış sonrası elde edilen paralardan muhdesata isabet eden kısım öncelikle muhdesat sahibine ayrılır ve kalan para hissedarlar arasında paylaştırılır.

📌 Bilgi Notu: Eğer diğer hissedarlardan bir veya birkaçı muhdesat iddiasını kabul etmezse, mahkeme iddiada bulunan tarafa “Muhdesatın Aidiyeti Davası” açması için süre verir. Bu dava sonuçlanana kadar İzale-i Şüyu davası bekletici mesele yapılır (dava durur).

❌ İzale-i şüyu davasında mahkemenin kabul etmeyeceği geçersiz itirazlar

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) cevap dilekçesi hazırlanırken bazen tarafların kendisi açısından dava haksız olarak gözükmekte ancak hukuken dava geçerli olmaktadır. Dolayısıyla hangi durumlarda yapılan itirazların mahkemece dikkate alınmayacağını da bilmekte fayda vardır. Bu durumlara çok fazla örnek verebiliriz ancak yazıyı uzatmamak adına uygulamada en sık karşılaştığımız durumlardan örnek vermekle yetineceğiz:

• Hazinenin kamu malı niteliğinde olmayan ve özel mülke konu olan taşınmazları hakkında dava açılamayacağı itirazı
• Dava konusu taşınmazların daha önce sözlü olarak paylaşıldığı iddiası  
• Dava konusu taşınmazlarda davacının hissesinin düşük olması nedeniyle dava açamayacağı itirazı
• Dava konusu taşınmazların kirada olması nedeniyle dava açılamayacağı itirazı
• Dava konusu taşınmazlar üzerinde haciz veya ipotek olması nedeniyle dava açılamayacağı itirazı
• Dava konusu taşınmazların tapu dışında haricen satılması nedeniyle dava açılamayacağı itirazı
• Dava konusu taşınmazların intikal işlemlerinin yaptırılmamış olması nedeniyle dava açılamayacağı itirazı

⚖️ İzale-i şüyu dava süreci ve aşamaları (Kısa özet)

Dava süreci belirli aşamalardan oluşur. Bu aşamaların önceden bilinmesi davalı için önemlidir.

• Zorunlu arabuluculuk süreci (dava şartı): Hisseli araç veya taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce dava şartı olan zorunlu Arabuluculuk süreci tüketilmelidir. Davacının başvurusundan sonra büro tarafından görevlendirilen Arabulucu taraflara ulaşır, bir toplantı günü belirler ve tarafları sulh olmaya teşvik eder. Toplantı gününde tarafların anlaşamaması durumunda “anlaşamama” şeklinde son oturum tutanağı düzenlenir.
• Dava açılması: Hissedarlardan herhangi birisi (sadece arabulucuya başvuru yapan değil) bu Arabuluculuk son oturum tutanağı ile birlikte yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açabilir. Dava açıldıktan sonra ilgili mahkeme tensip zaptı düzenleyerek Tapu Müdürlüğü ve Belediye gibi ilgili kurumlardan gerekli evrakların istenmesini, dava dilekçesinin diğer hissedarlara tebliğini ve delillerin toplanmasını sağlar.
• Cevap dilekçesi sunulması: Kendisine dava açılan hissedarlar dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde cevap dilekçesi sunabilir. Taraflar cevap dilekçesi sunduktan veya cevap süresi sona erdikten sonra mahkemece ön inceleme için duruşma günü verilir.
• Ön inceleme: Ön inceleme duruşmasında tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı hususlar tutanağa geçirilir, dava şartları ve diğer usuli incelemeler yapıldıktan sonra bir eksiklik yoksa tahkikat aşamasına geçilir.
• Tahkikat: Tahkikat aşamasında keşif yapılır; keşif sonrasında hazırlanan bilirkişi raporları taraflara tebliğ edilir. Raporlarda hata olmaması veya yapılan itirazlar neticesinde hataların düzeltilmesi sonrasında karar aşamasına geçilir.
• Karar verilmesi: Taraflardan herhangi birisinin aynen taksim yönünde talebi varsa ve bunun yapılması hukuken mümkünse mahkemece aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesi kararı verilir. Aynen taksim mümkün değilse veya tarafların bu yönde bir talebi yoksa satış suretiyle ortaklığın giderilmesi kararı verilir.
• Kararın kesinleşmesi: Kısa karardan hemen sonra satış aşamasına geçilmez; kararın kesinleşmesi gerekir. Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Dilekçesi ile karara itiraz etmeleri mümkündür. Karara yasal sürede itiraz edilmemesi veya istinaf mahkemesince itirazın reddedilmesi durumunda karar kesinleşir.

📚 Faydalı Kaynak: Ortaklığın giderilmesi davası hakkında; dava süreci, muhdesat iddiaları, ön alım hakkı ve Avukatlık ücreti gibi tüm ayrıntıları öğrenmek ve örnek mahkeme kararı incelemek isterseniz Ortaklığın giderilmesi (İzale-i şüyu) davası adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.

🪙 İzale-i şüyu satış memurluğu süreci (Kısa özet)

Ortaklığın giderilmesi davası iki aşamalı bir süreçtir. Dava aşaması bittikten sonra satış memurluğu süreci başlar.

• Satış talebi: İlk derece mahkemesi kararının kesinleşmesinden sonra, davacı veya davalılardan herhangi birisinin mahkemeye sunacağı bir dilekçe ile dosyanın satış memurluğuna gönderilmesi talep edilir.
• Tensip zaptı: Satış memuru, dosya kendisine geldikten sonra tensip zaptı düzenleyerek; yapılacak işlemleri ve ödenecek satış masraflarını belirtir. Masraflar yatırıldıktan ve ilgili kurumlardan (Tapu Müdürlüğü, belediye vb.) evraklar geldikten sonra kıymet takdiri aşamasına geçilir.
• Kıymet takdiri: Dava aşamasında bilirkişi raporu alınmış olsa da satış memurluğu aşamasında tekrar güncel bedelin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılır. Güncel kıymet takdiri tüm taraflara tebliği edilir. Yasal süre içerisinde kıymet takdirine itiraz davası açılmazsa ihale için gün verilir.
• İhale yapılması: Satış memuru, ihalenin yapılacağı günleri belirledikten sonra satış ilanı oluşturur. İhaleler UYAP E-Satış Portal üzerinden yürütülür. İhaleye katılacak olan kişiler E-Devlet şifresi ile giriş yaparak internet üzerinden tekliflerini iletir. En yüksek teklifi veren ihaleyi kazanır.
• Paraların paylaştırılması: İhale tamamlandıktan sonra satış memuru bir ödeme tablosu oluşturur. Bu tabloda yapılan masraflar ve hissedarlara ödenecek tutarlar yer alır. Genellikle satıştan sonraki birkaç ay içerisinde bu tabloya göre paralar paylaştırılır.

📚 Faydalı Kaynak: Satış memurluğu aşaması hakkında; Kıymet takdiri süreci, satış masrafları, ihalenin nasıl yapılacağı ve ihaleye katılım işlemleri gibi tüm ayrıntıları öğrenmek ve örnek tensip zaptı, satış ilanı ve açık artırma tutanağı incelemek isterseniz Ortaklığın Giderilmesi Satış Memurluğu Süreci adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.

🖥️ Dava takibi nasıl yapılır?

Aleyhinize açılmış olan bir davanın durumunu öğrenmek ve dosya içerisindeki evrakları görmek için adliyeye gitmek zorunda değilsiniz. Dava takibini şu şekilde yapabilirsiniz:

• E-devlet Üzerinden Sorgulama: E-Devlet sitesi/uygulaması üzerinden “Dava Dosya Sorgulama” sekmesine girerek, dosyanızla ilgili genel bilgilere ulaşabilirsiniz.
• UYAP SMS Bilgilendirme Sistemi: Adalet Bakanlığı’nın 4060 SMS servisine üye olarak, dosyanızdaki her gelişmeden (Bilirkişi Raporu, karar verilmesi, duruşma günü ertelenmesi vb.) kısa mesaj ile haberdar olabilirsiniz.
• UYAP Vatandaş Portal: Detaylı bilgi almak ve evrakları incelemek isterseniz UYAP Vatandaş Portal en doğru yoldur. Çünkü burada tüm evrakları görüntüleyebilir; Bilirkişi raporlarını, duruşma zaptını ve mahkemenin gerekçeli kararını PDF olarak indirip inceleyebilirsiniz. Bunu mobil uygulama üzerinden de yapabilirsiniz.

📜 Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) cevap dilekçesi örneği 1 – Word/PDF İndir

Aşağıda, araç veya taşınmazlar (ev, arsa, tarla, dükkan vb.) hakkında açılan izale-i şüyu davası için hukuki standartlara uygun ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) cevap dilekçesi örneği yer almaktadır. Dosyayı Word veya PDF formatında indirerek kendi talebinize göre düzenleyebilirsiniz. Ancak bu süreçte bir Miras Avukatı desteği almanız tavsiye edilmektedir.

📜 Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) cevap dilekçesi örneği 2 – Word/PDF İndir

Aşağıda, taşınır veya taşınmazlar hakkında açılan ortaklığın giderilmesi davası için hukuki standartlara uygun ikinci bir ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) cevap dilekçesi örneği yer almaktadır. Dosyayı Word veya PDF formatında indirerek kendi talebinize göre düzenleyebilirsiniz. Ancak bu süreçte miras hukuku alanında çalışan bir Avukat desteği almanız tavsiye edilmektedir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ortaklığın giderilmesi ve izale-i şüyu davasına itiraz ve cevap dilekçesi hazırlanma süreci hakkında sıkça sorulan soruları ve cevaplarını sizler için derledik.